Het dashboard van TMaaS krijgt vorm

Hoe zal het dashboard van het TMaaS-dataplatform eruitzien? Die vraag werd eerder uitgebreid besproken in een artikel dat zes softwaretools onder de loep nam. We zijn nu enkele maanden verder en de lancering van de nieuwe website komt dichterbij: tijdens de Gentse Feesten nemen de verkeersoperatoren van de Stad Gent het platform voor het eerst in gebruik. In een volgende fase, tijdens de Winterfeesten, krijgen alle Gentenaars toegang tot de tool. Het dashboard van de TMaaS-webapplicatie krijgt dan ook stilaan vorm. Na de zes geteste softwaretools kwam er een zevende tool in beeld die nog beter aansluit bij de noden van TMaaS: het opensourceplatform Grafana. In combinatie met het kaartvisualisatiesysteem Carto vormt het een prima basis voor het TMaaS-dataplatform.

De integratie van Grafana en Carto in een nieuwe webapplicatie

Het opensource platform Grafana richt zich in het bijzonder op de reproductie van time series data (dat zijn data met een tijdsindicatie). Na uitvoerige testen bleek Grafana te voldoen aan de vereisten voor het dashboard van TMaaS. De tool biedt bovendien een goede ondersteuning van meerdere authenticatieprotocollen. Dat wil bijvoorbeeld zeggen dat de verkeersoperatoren van Stad Gent specifiek toegang krijgen tot de juiste data. Heel belangrijk voor TMaaS is ook het feit dat Grafana een uitbreidbaar platform is. Nieuw geprogrammeerde onderdelen voor noden die nog niet aan bod komen, kunnen gemakkelijk worden toegevoegd. Daarnaast is er ondersteuning om bepaalde dashboards heel eenvoudig aan te passen aan de voorkeuren van de gebruikers. Logt iemand in die zelden een auto gebruikt, dan verdwijnt de niet-relevante informatie over auto’s naar de achtergrond. Het dashboard zal zich dan automatisch hervormen.

Beeld: De tool Grafana werd uitvoerig getest met gegevens van de Stad Gent.

Grafana biedt goede ondersteuning voor de visualisatie van gegevens in verschillende types grafieken, maar het tonen van gegevens op kaarten wordt standaard onvoldoende ondersteund. Daarom zal de tool gebruikt worden in combinatie met Carto voor kaartvisualisaties. Op die kaarten zal men bijvoorbeeld de locatie van parkeergarages kunnen checken, de verkeersdensiteit op straat, files …

Rond Grafana en Carto bouwt het team Intelligent systems engineering team van Universiteit Gent ten slotte een eigen, nieuwe webapplicatie die Grafana en Carto integreert, met extra modules om te registreren, in te loggen of te vragen naar de voorkeuren van de gebruikers.

Het toekomstige dashboard in beeld

Op basis van deze uitgangspunten ontwikkelde TMaaS een aantal mock-ups die schematisch in beeld brengen waar de verschillende modules een plaats krijgen op het dashboard. Daarbij werd de vergelijking gemaakt met bestaande systemen voor verkeersmanagement, en met name die van onze partners Be-Mobile en TomTom. Hoe doen zij het? Wat zijn hun sterkte punten? Waar maken traffic management centers in heel Europa momenteel gebruik van? Aan de hand van deze info worden de mock-ups steeds gedetailleerder uitgewerkt.

BEELD: Een mock-up van het toekomstige dashboard van TMaaS.

De ingebruikname van het dataplatform

De ingebruikname van het TMaaS-dataplatform verloopt in drie fasen. De tool wordt in juli, tijdens de Gentse Feesten, gelanceerd. Van dan af maken de verkeersoperatoren van Stad Gent effectief gebruik van de TMaaS-webapplicatie. Op groot scherm zullen ze de verkeerssituatie in de stad kunnen monitoren aan de hand van de beschikbare data.

De volgende fase start tijdens de Winterfeesten in december. De webapplicatie zal dan ook beschikbaar zijn voor het publiek. In de tussentijd wordt er gewerkt aan de implementatie van modaliteiten die specifiek voor hen van belang zijn: het platform moet dan immers helemaal op punt staan.

In een latere fase wordt de tool aangevuld met elementen op maat van de ‘replicator cities’ (dat zijn steden wereldwijd die in de toekomst gebruik zullen maken van het TMaaS-dataplatform). Elke stad heeft zijn eigen noden en daarom is de flexibiliteit van het systeem een grote troef. Een concreet voorbeeld is de integratie van data rond luchtkwaliteit. In Gent zijn er momenteel vier of vijf meetpunten, wat niet voldoende om te gebruiken in het platform. Steden die over voldoende data beschikken, zullen deze wel kunnen integreren.

De noden van alle spelers

Bij het ontwikkelen van de webapplicatie wordt rekening gehouden met de noden van alle spelers. In diverse gebruikersonderzoeken uitgevoerd door Mintlab (KU Leuven) en de European Passengers’ Federation werd onderzocht  welke modaliteiten van belang zijn voor een mobiliteitsdashboard. Daarbij werden telkens drie vragen gesteld: wie heeft de informatie nodig? Wat wil hij doen? En waarom wil hij dat doen? Universiteit Gent deed onderzoek naar de uitdagingen en oplossingen van een aantal internationale steden waaronder die van het mobiliteitsbedrijf van Stad Gent. Je kan het rapport hier downloaden.

Bij het dashboard voor de burgers staat het gebruiksgemak voorop. Het wordt aanpasbaar aan hun mobiele toestellen en aan hun persoonlijke wensen, met links naar verschillende views (parkeren, fiets, auto …). Wie bijvoorbeeld geïnteresseerd is in deelfietsen, zal een goed beeld krijgen van waar hij die kan vinden. Of je kunt op een kaart een station aanklikken en kijken of er een vertraging is op een buslijn, waar de (wandel)bussen zich in realtime bevinden … Het dashboard van de verkeersoperatoren van Stad Gent zal er anders uitzien dan dat van de eindgebruikers: de verkeersoperatoren monitoren het verkeer immers op een groot scherm.

Het TMaaS onderzoeksteam nam ook de datarestricties onder de loep. Een privéparkeergarage wil bijvoorbeeld wel aangeven of er vrije parkeerplaatsen zijn, maar niet bekendmaken hoeveel plaatsen ter beschikking staan. Welke gegevens worden vrijgegeven, is dus telkens een compromis tussen gebruiksgemak en duidelijkheid voor de eindgebruiker/burger enerzijds, en de restricties en noden van alle bedrijven en spelers anderzijds.

juli 2, 2019

Apps ontwikkelen als studentenjob / Blog

Summer of Code 2019 is een hackaton van vier weken, die plaatsheeft in de maand juli. Het event biedt studenten die in België verblijven de kans om onder vakkundige begeleiding opensourceprojecten te ontwikkelen, die nadien in de praktijk kunnen gebruikt worden. Meer dan 75 ontwikkelaars, ontwerpers en communicatiestudenten gingen de uitdaging aan. Ook de ontwikkeling […]

Lees verder…

Read more